Pytania i odpowiedzi
Drogi Rodzicu, tu znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące ogólnych zagadnień diagnozy i terapii SI. Jeżeli nie znalazłeś odpowiedzi na nurtujące Cię pytanie, napisz do nas biuro@integracjasensoryczna.org.pl a my postaramy się na nie odpowiedzieć.
NIE UDZIELAMY PORAD DIAGNOSTYCZNO-TERAPEUTYCZNYCH DOTYCZĄCYCH KONKRETNYCH DZIECI.
******************
Poniżej znajdują się zachowania, które jeżeli się powtarzają i są nasilone powinny być powodem do konsultacji z terapeutą SI.
UWAGA! NIE JEST TO LISTA DIAGNOSTYCZNA zaburzeń SI. Aby stwierdzić czy Twoje dziecko ma zaburzenia przetwarzania sensorycznego (SPD) MUSI być poddane pełnej diagnozie SI przez wykwalifikowaną osobę.Wiek niemowlęcy i poniemowlęcy
• Ma problemy z jedzeniem lub spaniem
• Odmawia zbliżania się do kogokolwiek prócz rodzica/rodziców
• Irytuje się, gdy jest ubierane, czuje się niekomfortowo w ubrankach
• Rzadko bawi się zabawkami
• Nie lubi przytulania, odgina się, gdy jest trzymane
• Nie potrafi się samodzielnie wyciszyć
• Jest „lejące się ” lub zbyt napięte, występują opóźnienia w rozwoju motorykiWiek przedszkolny
• Jest nadwrażliwe na dotyk, hałas, zapachy, innych ludzi
• Ma trudności z nawiązywaniem kontaktów
• Ma trudności z ubieraniem, jedzeniem, spaniem i/lub treningiem czystości
• Jest niezręczne, słabe, ma słabo rozwinięte zdolności motoryczne
• Jest w nieustającym ruchu, narusza prywatną przestrzeń innych osób
• Ma częste lub długotrwałe napady wściekłościWiek wczesnoszkolny
• Jest nadwrażliwe na dotyk, hałas, zapachy, innych ludzi
• Łatwo się rozprasza, wierci i niepokoi, jest agresywne, ma wzmożoną potrzebę ruchu
• Często czuje się przytłoczone, przygnębione
• Ma trudności z ręcznym pisaniem i aktywnościami z zakresu małej motoryki
• Ma trudności z nawiązywaniem kontaktów, zaprzyjaźnianiem się
• Ma mniejszą świadomość bólu (także odczuwanego przez innych)
• Słabo odczuwa bliskość innych osóbMłodzież i dorośli
• Jest nadwrażliwe na dotyk, hałas, zapachy, innych ludzi
• Charakteryzuje je niska samoocena, lęk przed porażką przy podejmowaniu nowych zadań
• Jest letargiczne i powolne
• Jest cały czas w ruchu; jest impulsywne, łatwo się rozprasza
• Ma trudności z doprowadzeniem do końca zaczętych prac
• Jest niezgrabne, powolne, z trudem opanowuje umiejętności ruchowe, brzydko pisze
• Ma kłopoty ze skupieniem uwagi
Terapia SI przenaczona jest dla każdego, u kogo stwierdza się zaburzenia przetwarzania sensorycznego (zaburzenia SI), a więc dla niemowląt, dzieci, nastolatków, dorosłych. UWAGA, TERAPIA SI NIE JEST PANACEUM NA WSZYSTKIE DYSFUNKCJE.
Terapię SI stosuje się w celu poprawienia funkcjonowania dzieci z trudnościami w uczeniu się, osóbi z ADHD, autyzmem, zespołem FAS, niepełnsprawnością intelektualną i innymi dysfunkacjami rozowjowymi. Nie wszystkie dzieci /osoby z w/w dysfunkcjami mogą mieć zaburzenia SI. Wymagana jest rzetelna diagnoza przeprowadzana przez terapeutę SI mającego doświadczenie w pracy z dziećmi z danymi dysfunkcjami rozwojowymi. Sama wiedza o SI nie wystarczy. Rodzicu dowiedz się, jakie kwalifikacje i doświadczenie ma przyszły terapeuta Twojego dziecka. Warto również pamiętać, że z zaburzeń SI samoistnie się nie wyrasta. Stąd brak diagnozy i terapii w dzieciństwie spowoduje dalsze problemy w życiu dorosłym. Jeżeli jakieś zachowania cię zaniepokoją zgłoś się na konsultacje do terapeuty SI. NIE ZWLEKAJ LICZĄC NA TO, ŻE DZIECKO Z TEGO WYROŚNIE.- Ocenę procesów Integracji Sensorycznej może przeprowadzać jedynie wykwalifikowany terapeuta SI. Drogi Rodzicu, w trosce o dobro swojego dziecka, upewnij się, że osoba prowadząca diagnozę i terapię SI jest certyfikowanym terapeutą SI, po ukończeniu dwustopniowego szkolenia i zdanym egzaminie (kursu SI Iº, a następnie IIº) a nie tylko Iº lub innych kursów, nie dających wystarczających uprawnień. Na naszej stronie w zakładce "Lista terapeutów" znajdziecie Państwo nazwiska wszystkim terapeutów, którzy na kursach prowadzonych pod auspicjami Polskiego Towarzystwa Integracji Sensorycznej uzyskali uprawnienia do prowadzenia diagnozy i terapii SI.
- Zwykle potrzebne są dwa lub trzy spotkania, aby móc ocenić podstawowe procesy SI. Po tej wstępnej diagnozie, każda jednostka terapeutyczna jest pogłębieniem diagnozy. Jednorazowe spotkania diagnostyczne stosuje się tylo w wyjątkowych sytuacjach i zwykle obarczone są ryzykiem niepełnej diagnozy. Badanie składa się ze szczegółowego wywiadu, przeprowadzenia Kwestionariusza Rozwoju Sensomotorycznego, Arkusza Obserwacji Klinicznej oraz ze standaryzowanych Południowo-Kalifornijskich Testów Integracji Sensorycznej oraz usystematyzowanej obserwacji reakcji dziecka na stymulację sensoryczną, obserwację postawy, równowagi, koordynacji oraz ruchów gałek ocznych. Terapeuta Integracji Sensorycznej może dodatkowo przeprowadzić obserwację swobodnej zabawy dziecka i może poprosić o informacje dotyczące dotychczasowego rozwoju dziecka oraz jego typowych zachowań. Badanie ma na celu ocenę funkcjonowania dziecka w takich sferach jak: percepcja wzrokowa, przetwarzanie wrażeń somatosensorycznych (dotyk i propriocepcja), przetwarzanie wrażeń przedsionkowych, koordynacja oko-ręka, planowanie ruchu czyli praksja. Jeżeli dziecko ma specjalne potrzeby lub jest w wieku nie kwalifikującym go do badania tymi testami, to w procesie ewaluacji zostaną zastosowane inne testy i metody badania. Po dokładnej analizie wyników testów i obserwacji oraz informacji uzyskanych od rodziców i innych specjalistów, terapeuta zaproponuje odpowiednią terapię integracji sensorycznej. Zalecenia te oparte są na wiedzy o stopniu i naturze zaangażowania procesów integracji sensorycznej w rozwoju dziecka oraz badań wskazujących, jakie techniki terapeutyczne są najbardziej skuteczne w przypadku poszczególnych zaburzeń. W przypadku dzieci z wyraźnymi/typowymi zaburzeniami integracji sensorycznej wskazana jest terapia integracji sensorycznej. W przypadku dzieci, u których wyniki badania wskazują w sposób niejednoznaczny na dysfunkcje integracji sensorycznej, zalecona może zostać „próbna” terapia mająca na celu określenie czy dziecko skutecznie zareaguje na ten rodzaj interwencji czy nie. W przypadku innych dzieci okazać się może, że potrzebują one innego rodzaju pomocy.
U dzieci z MPD stymulację sensoryczną , szczególnie w aspekcie stymulacji przedsionkowo-proprioceptywnej, stosuje się w ograniczonej ilości ze względu na silny wpływ na napięcie mięśniowe,które u tych dzieci niie jest prawidłowe. Wiele sprzętu SI nie nadaje się dla tych dzieci, a stymulację sensoryczną wplata się w rehabilitację. Nie ma w czystej postaci terapii SI dla dzieci z MPD. To nieuczciwy chwyt marketingowy. Co nie oznacza, że nie wykorzystuje się w rehabilitacji ćwiczeń sensomotorycznych ale do tego potrzebna jest też wiedza o prawidłowych i nieprawidłowych wzorcach ruchowych.
- Jednostka terapeutyczna trwa zwykle 45-60minut. Zależy to od ośrodka i może zależeć od potrzeb dziecka. Może się zdarzyć, że dzieckobędzie potrzebowało mniej lub więcej czasu niż 45-60 min. Cały proces terapii zwykle trwa minimum 1 rok do 2-3 lat lub dłużej. Jest to kwestia indywidualna.
- Osoba przeprowadzająca badania a następnie terapię powinna być wykwalifikowanym terapeutą Integracji Sensorycznej. Podczas terapii dziecko będzie zachęcane i kierowane do wykonywania aktywności, które będą wyzwalać i prowokować odpowiednie, skuteczne reakcje na bodźce sensoryczne. W trakcie zajęć wykonywane będą odpowiednie dla dziecka aktywności dostarczające stymulacji przedsionkowej, proprioceptywnej oraz dotykowej. Stopień trudności tych aktywności będzie stopniowo wzrastać tak, aby wymagać od dziecka bardziej zorganizowanych i zaawansowanych reakcji. W trakcie terapii preferowane są ukierunkowane zabawy i aktywności swobodnie wykonywane przez dzieci, wyzwalające automatyczne reakcje sensoryczne, aniżeli instruowane, narzucone i ćwiczone konkretne reakcje na bodźce. Ćwiczenie konkretnych umiejętności nie jest zwykle celem terapii Integracji Sensorycznej. Dziecko w większości nie będzie ćwiczyło takich czynności jak: chodzenie po równoważni, łapanie piłki, pisanie długopisem, podskoki na jednej nodze. Stosowane raczej będą aktywności rozwijające podstawowe umiejętności, które umożliwią dziecku nauczenie się efektywne powyższych czynności /np. łapania piłki/. W niektórych jednak sytuacjach dziecko może być poddane ćwiczeniom konkretnych czynności ruchowych. Może to mieć miejsce w przypadku dzieci, u których wyćwiczenie takich umiejętności jest kluczowe dla rozwoju jego poczucia wartości oraz stosunków z rówieśnikami. Wskazane mogą być dodatkowe zajęcia ruchowe, które są niezmiernie ważne ale nie są równoznaczne z aktywnościami z zakresu Integracji Sensorycznej. Ważnym aspektem terapii Integracji Sensorycznej jest motywacja dziecka. Gra ona ważną rolę przy doborze ćwiczeń. Większość dzieci poszukuje i domaga się tych aktywności, które są dla nich najbardziej wskazane na danym etapie rozwoju. Stanowi to dla terapeuty ważną informację dotyczącą zainteresowania i motywacji dziecka. Czynniki te brane są pod uwagę przy doborze aktywności. Niektórym dzieciom terapeuta pozostawi wiele swobody przy wyborze zabaw i ćwiczeń. Innym dzieciom, które mają trudności z wybraniem odpowiedniej aktywności terapeuta zaproponuje dużą ilość zabaw przez siebie wyselekcjonowanych. Nawet w takiej sytuacji dziecko będzie zachęcane do czynnego udziału w zabawie. Rzadko się zdarza, aby dziecko było tylko biernym uczestnikiem stymulacji, ponieważ aktywny udział i eksploracja umożliwia dziecku bardziej dojrzałe i lepiej zorganizowane przetwarzanie informacji sensorycznych. Terapia Integracji Sensorycznej jest zazwyczaj dla dziecka przyjemnością. Otoczenie terapeutyczne jest wyposażone w różnorodny sprzęt taki jak: zjeżdżalnie, platformy do huśtania, liny do wspinania, koła do wskakiwania, trapezy do huśtania. Dla dziecka terapia jest zabawą i może taką wydawać się dorosłym. Ale jest to jednocześnie ciężka praca, bo pod kierunkiem wykwalifikowanego terapeuty dziecko jest w stanie osiągnąć sukces, który prawdopodobnie byłby niemożliwy w całkowicie spontanicznej zabawie. Faktem jest, że wiele dzieci z problemami Integracji Sensorycznej nie potrafi bez pomocy bawić się efektywnie i w sposób zorganizowany. Tworzenie atmosfery zabawy nie służy jedynie przyjemności. W takiej atmosferze dziecko jest bardziej zaangażowane w aktywności i robi większe i szybsze postępy niż dziecko niezaangażowane. W większości dzieci bardzo chętnie uczestniczą w terapii i z niecierpliwością na nią oczekują. Jednak nie każde spotkanie terapeutyczne jest tak samo efektywne – wszystkie dzieci miewają trudniejsze dni. Należy pamiętać, że niektóre zaburzenia utrudniają dziecku zabawę z wykorzystaniem sprzętu i powodują, że zabawy przyjemne dla większości dzieci dla niego takimi nie są. Dlatego też, dla niektórych dzieci początki terapii mogą być trudne. Doświadczony terapeuta będzie wiedział, w jaki sposób zachęcić i sprowokować dziecko do zabawy. Ponadto w początkowym etapie terapii może poprosić rodziców o pomoc w zaangażowaniu dziecka. Jeżeli efekty terapii są pozytywne, dziecko jest w stanie w sposób bardziej efektywny automatycznie przetwarzać i wykorzystywać skomplikowane informacje sensoryczne. Ma to swoje odbicie w życiu codziennym dziecka. Poprawa koordynacji ruchowej ma swoje odbicie w możliwości i jakości wykonywania trudniejszych aktywności ruchowych z zakresu dużej i małej motoryki
- Dobrze prowadzona terapia SI nie może zaszkodzić. Niestety nieodpowiednio stosowana może spowodować negatywne skutki i zaszkodzić. Dlatego tak bardzo ważne jest, aby terapia było prowadzona przez odpowiedzialnego i wyszkolonego terapeutę SI. Błędnie uważa się, że to tylko 'zabawa jak na placu zabaw'. Dla dziecka z problemami z prawidłowym przetwarzaniem sensorycznym niezbędna jest wykwalifikowana osoba wspomagająca proces integracji sensomotorycznej.
Technika odwrażliwiania Wilbarger została stworzona przez panie Wilbarger dla dzieci z różnymi problemami w tym nadwrażliwością sensoryczną. Technika polega na odpowiednim szczotkowaniu i uciskach stawowych.
Technika ta może być zalecona wyłącznie przez terapeutę SI znającego dziecko i jego reakcje oraz musi być przez terapeutę monitorowana!!! Technika ta poza korzyściami może spowodowć wiele niespodziewanych i negatywnych rekacji u dziecka, dlatego też niedopuszczalne jest zalecanie jej przez terapeutę po jednorazowym spotkaniu lub wręcz samodzielne stosowanie przez rodzica. W trakcie trwania cyklu masaży rodzic musi być w bezpośrednim kontakcie z terapeutą. Niestety obserwuje się czasami nieodpowiedzialne zalecanie i stosowanie techinki/masażu Wilbarger.
Drogi Rodzicu, nie wszystkie techniki teraeputyczne mogą być wskazane dla Twojego dziecka.
Instruktor metody SI
Małgorzata Karga
